Huidprobleem of gemiste signalen?
“Ik heb een probleemhuid.”
Of reageert je huid ergens op?
“Mijn huid is extreem gevoelig.”
“Mijn huid kan nergens tegen.”
“Ik heb hele erge acne.”
Het zijn zinnen die ik regelmatig in mijn praktijk hoor. Zinnen waarmee we de huid labelen als ziek of problematisch. Meestal vanuit een diepe overtuiging, omdat al veel geprobeerd is. Product na product, behandeling na behandeling en routine na routine en dit zonder (blijvend) resultaat, of er ontstaan zelfs meer problemen.
Onlangs sprak ik een vrouw in mijn praktijk die zei dat ze hele erge acne heeft. En ja, er waren onderhuidse ontstekingen zichtbaar, hormoongerelateerd en passend bij haar levensfase richting de overgang. Maar toen ik verder keek, zag ik meer.
- De huid op haar kin was intens rood.
- De huid op de wangen was dun en kwetsbaar geworden.
- De functies/ processen van de barrière (de beschermlaag van de huid) waren duidelijk uit balans.
- Door de verstoorde barrière had de huid een ernstig vochttekort.
Door de slechte barrièrefunctie kon haar huid steeds minder verdragen. Producten die helpen bij acne die nooit geen probleem waren, begonnen te irriteren. Niet omdat haar huid in de basis slecht is, maar omdat herhaald gebruik van een verkeerd, tamelijk onschuldig product, toch tot problemen kan leiden.
Wat zij zag als een steeds groter wordend huidprobleem, bleek bij nader inzien iets heel anders te vertellen. Haar huid is niet per definitie een probleemhuid, de huid is uitgeput en reageerde steeds duidelijker op alles wat te veel is geworden.
Op dat punt is het helpend om even te stoppen met zoeken naar oplossingen, en te beginnen met luisteren naar wat de huid zegt. Want de huid geeft nooit signalen zonder enkele reden. Ze laat zien wat ze niet meer kan dragen.
En precies daar begint een ander gesprek.
De ècht gezonde huid in bredere context
In een eerder blog, De Echt Gezonde Huid, schreef ik over iets wat vaak ontbreekt in hoe we naar huidzorg kijken: de relatie met onze huid. Dat de huid niet iets is wat gecorrigeerd moet worden, maar als een levend orgaan wat signalen geeft.
We zijn die verbinding met de huid in de loop van de tijd grotendeels kwijtgeraakt. Niet omdat we niet om onze huid geven, maar omdat we haar zijn gaan benaderen; als een probleem dat opgelost moet worden. We kijken naar wat zichtbaar is, en handelen daar direct op zonder altijd te begrijpen wat het signaal wat afgegeven wordt precies is.
Dat maakt dat huidzorg steeds vaker draait om ingrijpen, activeren, bijsturen. Terwijl een echt gezonde huid niet ontstaat door steeds harder te hoeven werken, maar door beter te begrijpen wat de huid nodig heeft om zichzelf te kunnen reguleren.
Dit blog is een verdieping op het blog 'De echt gezonde huid'. Dit is niet blog over wat een gezonde huid is, maar een blog over wat precies gebeurt wanneer die verbinding met je huid ontbreekt. Wanneer we signalen gaan interpreteren als defecten. Wanneer we blijven corrigeren, terwijl de huid eigenlijk om iets anders vraagt.
Wanneer bij het ontbreken van een verbinding, en gemiste signalen huidproblemen gaan stapelen, is het niet vreemd dat steeds meer mensen zichzelf zien als iemand met een ‘probleemhuid’. We zijn gewend geraakt om te denken in labels, diagnoses en oplossingen. Maar hoe sneller we handelen, hoe minder ruimte er vaak is om te kijken/ luisteren naar de signalen die afgegeven worden.
Terwijl juist dat luisteren naar wat de huid laat zien, maar ook naar wat daaronder speelt is waar de weg naar verbinding en herstel begint.
Gedrag als onderliggende factor
Hoe we met onze huid omgaan, staat niet los van hoe we gewend zijn om met onszelf om te gaan. In een maatschappij waarin meten, resultaten en beloftes centraal staan, is het logisch dat ook huidzorg is gaan draaien om diagnoses, oplossen en corrigeren.
We willen direct iets dóén wanneer de huid reageert. Een nieuw product proberen, een stap in de routine toevoegen en zelfs iets actievers inzetten of iets sterkers aanbrengen. Niet uit kwade wil, we willen graag doen wat het beste lijkt. Maar in een wereld vol beloften en desinformatie wordt jij steeds verder overgehaald om tot ingrijpende interventies over te gaan. Alleen slaan we daarbij vaak een belangrijke stap over: stilstaan bij wat de huid laat zien en ècht nodig heeft.
Gedrag speelt hierin een grotere rol dan we beseffen. Te vaak reinigen, te veel producten combineren, blijven doorbehandelen terwijl de huid al tekenen van overbelasting geeft. Of juist negeren wat subtiel begon, totdat de huid harder moet reageren om gehoord te worden.
Daar komt bij dat dit gedrag zich dagelijks blijft herhalen. Wat in het begin onschuldig lijkt, kan op de lange termijn de draagkracht van de huid (ver) overschrijden. Zeker bij huid met een aangeboren gevoeligheid of in levensfases waarin het lichaam verandert, zoals bij hormonale verschuivingen of langdurige stress.
Het lastige is dat dit gedrag als ‘goed zorgen’ voelt. Dit wordt ons ook vertelt. Maar we vergeten een belangrijk aspect: aandacht voor onszelf hebben. Naar binnen kijken en zien wat er is. Zorg zonder afstemming kan onbedoeld juist extra druk leggen op een huid die al probeert te compenseren.
Wanneer gedrag geen ruimte laat voor herstel, raakt de huid steeds verder uit balans. Dit gebeurt zelden ineens, maar gebeurt geleidelijk, tot het punt waarop de huid niet meer subtiel kan reageren en zichtbaar onrustig wordt. Precies daar ontstaat de verwarring: is dit nu een huidprobleem of een huid die te lang heeft geprobeerd zich aan te passen?
Wanneer een reactie als probleem wordt bestempeld
Wanneer de huid zichtbaar verandert; roodheid, onzuiverheden, schilfering en jeuk, ontstaat al snel de overtuiging dat er iets mis is. De reactie slaat direct door naar de huid in zijn algemeenheid en wordt een probleem dat opgelost moet worden. Maar een reactie van de huid is niet hetzelfde als defect of een aandoening.
De huid reageert voortdurend op haar omgeving. Op interne processen zoals hormoonspiegels, stresslevels en intoleranties, maar ook op externe prikkels zoals cosmetica, routines en herhalend gedrag, luchtkwaliteit en klimaat. Wanneer die belasting groter wordt dan wat de huid kan dragen, gaat de huid signalen afgeven.
Dat signaal wordt vaak gezien als het begin van een huidprobleem. Terwijl het vaak het punt is van een langere periode van compenseren. De huid heeft zichzelf moeten aanpassen, bijsturen en beschermen totdat dat niet meer lukt.
Door signalen (reacties) direct te labelen, verliezen we het zicht op het verhaal erachter. Juist dat verhaal is nodig om te begrijpen wat de huid werkelijk vraagt.
Aangeboren aanleg versus opgebouwde overbelasting
Sommige huidtypen hebben van nature, direct na de geboorte een kleinere marge. Maar dit betekent niet dat bij een genetische aanleg voor acne, eczeem of rosacea dat klachten onvermijdelijk zijn. Maar het betekent wel dat de huid gevoeliger reageert op belasting (triggers).
Gedrag speelt hierin een sleutelrol. Wat een robuuste huid nog kan verdragen, kan bij een huid met minder marge al tot onrust leiden. de huid geeft snel signalen af. Wanneer gevoeligheid voor bepaalde huidproblemen wordt gecombineerd met overbehandeling, verkeerde productkeuzes, stress of hormonale veranderingen, kan het kantelpunt veel sneller worden bereikt.
Daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken tussen wat aangeboren is en wat in de loop van de tijd is ontstaan. Veel huidreacties die als ‘gevoeligheid’ worden bestempeld, zijn het gevolg van opgebouwde overbelasting, niet van een zwakke huid, maar van een huid die te lang te veel heeft moeten dragen.
Desinformatie & Marketing
Goed voorgelicht onze keuzes maken, zouden we allemaal moeten kunnen doen. Maar wat als de voorlichting die je krijgt niet klopt? Of niet volledig is?
Desinformatie zit niet alleen in wat er wordt gezegd, maar ook in wat er juist wordt weggelaten. Er wordt zelden aan de consument uitgelegd wanneer iets niet passend is. Of wanneer lees of hoor je dat timing, context en huidconditie minstens zo belangrijk zijn als het product zelf?
In de wereld van huidzorg worden problemen vaak vertaald naar producten. Er is altijd iets te koop dat belooft te kalmeren, te herstellen of te verbeteren. Woorden als ‘natuurlijk’, ‘clean’ en ‘gezond’ wekken vertrouwen, maar zeggen erg weinig over geschiktheid voor een specifieke huid.
Marketing speelt in op onze onzekerheid over de signalen die onze huid ons geeft. Het speelt in op het verlangen om een probleem te fixen. Dat maakt het lastig om te herkennen wanneer minder juist meer is. Zeker wanneer een huid al beschadigd is, kunnen producten die op papier goed klinken, alsnog te intens zijn.
Verkeerde Routines & Beschadigde Barrières
Ik ga even terug naar de dame waarmee ik dit blog begin. Acne, ontstekingen en een enorm groot vochttekort.
Een huid die zowel onzuiver als extreem droog is, wordt vaak verkeerd begrepen. Acne wordt aangepakt veel aandacht voor de pijler reinigen. Dit met soms stevige producten, terwijl deze huid ook vocht en herstel nodig heeft. Die je dit met verkeerde reinigers en/ of herstellers/ beschermers raakt de barrièrefunctie steeds verder beschadigd.
Wanneer de barrière niet meer intact is, verliest de huid haar beschermende vermogen. Ze houdt minder vocht vast en laat prikkels makkelijker binnen. Ingrediënten die normaal niet direct een probleem hoeven te vormen, kunnen dan ineens irritaties veroorzaken.
Het gevolg is een vicieuze cirkel: meer onrust leidt tot intensievere behandeling, wat de barrière verder onder druk zet. De huid krijgt geen ruimte meer om te herstellen. Een huid die signalen afgeeft, vraagt soms om expertise en kennis. Kun je dit zelf niet goed onderzoeken? Win dan advies in bij een expert die je vertrouwd. Wat vandaag de dag best moeilijk kan zijn, juist omdat er veel desinformatie verspreid wordt en marketing strategieën soms ijzersterk en overtuigend ingezet worden.
Wanneer de huid steeds harder gaat reageren
Als subtiele signalen worden genegeerd, wordt de reactie van de huid steeds steviger. Roodheid en ontstekingen nemen toe, droogheid en schilfering blijven terugkomen, onzuiverheden worden hardnekkiger. Soms ontstaat een beeld dat de huid (ernstig) 'ziek' is.
Hierdoor belanden veel mensen in een medisch traject, in de overtuiging dat er sprake is van een ernstig huidprobleem. Terwijl de oorzaak vaak ligt in een opeenstapeling van verkeerde keuzes, gebrek aan kennis en een huid die te lang heeft moeten aanpassen.
De gemiste schakel: leren kijken en verbanden leggen
Het ontbreekt in al deze gevallen zelden aan inzet! Het ontbreekt in veel gevallen aan reëel inzicht. Het vermogen om verbanden te leggen tussen wat zichtbaar is en wat eraan voorafging.
Wat doet mijn huid? Wat heb ik de afgelopen tijden gedaan? Hoe? Wat vraag ik van mijn huid?
Wat blijf ik doen, ondanks signalen?
Deze vragen nodigen uit tot verantwoordelijkheid pakken zonder schuld. De vragen verschuiven de focus van het direct willen oplossen naar het willen begrijpen. Van corrigeren van de huid, naar de afstemming waardoor je de signalen kan gaan herkennen en begrijpen.
Echte huidzorg begint bij verbinden en begrijpen. Niet alle ingrediënten zijn slecht, en niet alles hoeft vermeden te worden. Maar context is essentieel. Een huid met schade vraagt iets anders dan een stabiele huid.
Basiskennis over ingrediënten helpt om betere keuzes te maken. Keuzes gemaakt vanuit inzicht. Weten wanneer iets ondersteunend is en wanneer het te veel van je huid vraagt.
Verdieping hierin vraagt begeleiding en nuance. Om educatie die ruimte laat voor context en persoonlijke afstemming.
Terug naar de verbinding
Onze huid is onze huid. Niet een project en in veel gevallen lang niet altijd een probleem dat opgelost moet worden. Ze draagt ons elke dag en laat ons precies zien wanneer iets uit balans raakt.
Drijf niet mee op beloftes en trends, maar houdt vast aan eenvoud, rust en begrip. Dan ontstaat ruimte voor herstel.
Misschien is dat wel de belangrijkste stap: de huid weer zien als bondgenoot en de signalen serieus nemen, voordat ze steeds harder moet spreken.
Wil je hulp bij het maken van de juiste keuzes? In de community is veel informatie te vinden over Huidtypen & condities en Routines (members). Mis je iets? Dan laat je vraag achter.
Reactie plaatsen
Reacties